วิธีเลิกเหล้าและแนวทางการบำบัด

เลิกเหล้าได้สำเร็จ ด้วย วิธีเลิกเหล้าด้วยตนเองและ วิธีเลิกเหล้า โดยพบแพทย์
ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับ “เหล้า” หรือ เรียกว่า “สุรา” คือสารเสพติด เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากธรรมชาติ หรือจากการสังเคราะห์ จัดเป็นสารเสพติดชนิดหนึ่ง เนื่องจากมีเอทิลแอลกฮอล์เป็นส่วนผสม ซึ่งเอทิลแอลกฮอล์ เป็นแอลกอฮอล์ได้จากการแปรรูปจากพืชจำพวกแป้งและน้ำตาล เช่น อ้อย ข้าว ข้าวโพด มันสำปะหลัง มีฤทธิ์ในทางเสพติดคือ ออกฤทธิ์กดประสาท มีการเสพติดทั้งทางร่างกายและจิตใจ ทั้งเบียร์และสุราเป็นเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ มีคุณค่าทางอาหารต่ำ และมีแคลอรีสูง
ปัจจุบันสุราเป็นสารเสพติดอีกชนิดที่มีผู้ใช้เกือบทุกกลุ่มวัย เพราะหาซื้อง่ายและไม่ได้ตระหนักกว่ามันคือสารเสพติดที่สร้างอันตรายนั้นเอง และเป็นจุดเริ่มต้นที่อาจจะนำไปสู่การเสพสารติดอื่น ๆ ก่อให้เกิดผลเสียทั้งทางด้านร่ายกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคม
โดยทั่วไปคนเรามักดื่มสุราเนื่องจากสาเหตุหลักฯ คือ ต้องการความสุข อยากคลายความทุกข์ เคยชินและสมองติดสุรา จากที่ดื่มเพราะความเคยชิน ก็จะกลายเป็นภาวะของโรงสมองติดสุรา ต้องการอยากดื่มมาก หากไม่ดื่มก็มักจะมีอาการทรมานเกิดขึ้น เช่น มือสั่น ใจสั่น อาเจียน คลื่นไส้ ประสาทหลอน เพ้อคลั่ง เป็นต้น
วิธีเลิกเหล้ามีหลายวิธีทั้งการเลิกด้วยตัวเองและเลิกด้วยการพบแพทย์เพื่อบำบัดสุรา
วิธีเลิกเหล้าด้วยตนเอง
1. การหยุดดื่มโดยทันที (หักดิบ)
การหยุดดื่มสุรา โดยทันทีเหมาะสำหรับผู้มีปัญหาการดื่มสุราที่ไม่มีอาการถอนพิษสุราในช่วงเช้าหลังตื่นนอน เช่น มือสั่น ใจสั่น อาเจียน คลื่นไส้ เป็นต้น และไม่เคยมีอาการถอนพิษสุราที่รุนแรงหลังหยุดดื่มสราในอดีต เช่นอาการชัก กระสับกระส่ายรุนแรง สับสน หูแว่วเป็นต้น ส่วนผู้ที่ดื่มหนักทุกวันมานาน มีอาการมือสั่นตอนเช้า เคยมีอาการถอนรุนแรง สูงอายุ หรือมีโรคตับและโรคประจำตัว ยังควรหยุดดื่ม แต่ควรพบแพทย์เพื่อประเมินและรับยาช่วยถอนอย่างปลอดภัยตั้งแต่เริ่มหยุด ไม่ควรหักดิบเองตามลำพัง
ผู้ที่หักดิบ ควรสังเกตอาการของตัวเอง โดยเฉพาะ 3 วันแรก หากมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนรุนแรง มือสั่น ใจสั่น เหงื่อแตก หงุดหงิดกระสับกระส่ายเพิ่มมากขึ้น ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อช่วยบำบัดในการ ถอนพิษสุรา และหากมีอาการสับสน หูแว่ว เห็นภาพหลอน หรือชัก ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันทีเพราะเป็นภาวะฉุกเฉิน โดยทั่วไปอาการถอนเริ่มภายใน 6–12 ชั่วโมงหลังดื่มแก้วสุดท้าย อาการหูแว่วหรือภาพหลอนพบได้ในช่วง 12–24 ชั่วโมง อาการชักมักเกิดในช่วง 24–48 ชั่วโมง และภาวะเพ้อสับสนรุนแรง (Delirium Tremens) มักเกิดในช่วง 48–72 ชั่วโมง โดยผู้ที่เลิกดื่มในช่วงเริ่มต้น ควรปฏิบัติตนดังนี้
อ่านเพิ่ม: อาการถอนพิษสุราที่อันตราย และเมื่อไรต้องพบแพทย์ · แบบประเมินการดื่มสุรา (AUDIT)
• รับประทานอาหารให้เพียงพอ
• จิบน้ำหวานบ่อย ๆ เพื่อเพิ่มพลังงานให้แก่ร่างกาย
• หลีกเลี่ยงอาหารมัน รับประทานวิตามิน B1-6-12
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ พยายามทำกิจกรรมที่สร้างความสุขใจ ไม่ปล่อยให้ตนเองว่าง ผ่อนคลาย ความเครียดด้วยดนตรี เล่นกีฬาเบาๆ ทำงานศิลปะ เป็นต้น
• หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่เสี่ยงหรือตัวกระตุ้นเร้าให้อยากดื่ม เช่น ร้านขาย สุรา เพื่อนที่ดื่ม เป็นต้น
• บอกกับบุคคลในครอบครัวและคนใกล้ชิดว่าตนเองกำลังเลิกสุรา ช่วยเป็น กำลังใจให้ด้วย
• ปฏิเสธเพื่อนที่มาชวนดื่มว่า เช่น ตนเองกำลังมีปัญหาโรคตับ หมอสั่งให้งดการดื่ม
• หากผู้มีปัญหาการดื่มสุราเป็นผู้ที่สูบบุหรี่ด้วย ควรควบคุมปริมาณบุหรี่ที่สูบ ไม่ให้เพิ่มมากขึ้น หรือหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่เป็นทางออก
2. การลดปริมาณ
การลดปริมาณสุราลดลง จะทำให้สุขภาพดีขึ้น ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่าง ๆ ก็ลดลงตาม และอาจเป็นอีกหนทางหนึ่งในการหยุดดื่มสุราอย่างเด็ดขาด อย่างไรก็ตามไม่มีปริมาณการดื่มใดที่ไม่เสี่ยง และผู้ที่ติดสุรามักจะไม่ประสบความสำเร็จในการลดปริมาณการดื่มลง การหยุดดื่มสุราทั้งหมดจะทำให้ประสบความสำเร็จในการเลิกระยะยาวมากกว่า
วิธีการลดปริมาณการดื่มให้สำเร็จ มีแนวทางดังต่อไปนี้
• กำหนด และจำกัดปริมาณที่จะดื่ม
• ทานอาหารก่อนดื่ม หรือดื่มพร้อมอาหาร
• หลีกเลี่ยงอาหารรสเค็ม เพราะจะทำให้กระหายน้ำ จนต้องดื่มบ่อย
• เลือกเครื่องดื่มที่มีความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ต่ำกว่าเดิม เช่น เบียร์ หรือไวน์ แทนเหล้า แต่ยังต้องนับและจำกัดจำนวนแก้วเหมือนเดิม
• ดื่มแบบผสมให้เจือจาง เพื่อลดความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ ดื่มน้ำเปล่าสลับบ้างระหว่างที่ดื่มสุรา
• ทำกิจกรรมที่ให้ความสุขใจอย่างอื่นทดแทน เช่น ดนตรี เล่นกีฬา งานอดิเรกต่าง ๆ โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่เคยดื่มเป็นประจำ
• หลีกเลี่ยงกลุ่มเพื่อนที่เคยดื่มด้วยกัน แต่พบปะหรือเข้าร่วมกิจกรรม เพื่อนที่ไม่ดื่มแทน
• หากถูกชักชวนให้ดื่ม ให้ปฏิเสธโดยตรงว่า “มีปัญหาสุขภาพ หมอสั่งไม่ให้ดื่ม”
• ไม่ควรขับขี่ยานพาหนะหลังดื่มสุรา
• งดการดื่ม เมื่อมีปัญหาสุขภาพเกิดขึ้น และไม่ควรดื่มสุราเมื่อมีการทานยาทุกชนิด
• หากผู้มีปัญหาการดื่มสุราไม่ประสบความสำเร็จในการลดปริมาณการดื่ม ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับความช่วยเหลือต่อไป
อ้างอิงจาก : ธวัชชัย กุศลและคณะ(2557) “รอบรู้เรื่องสุรา :1413 สายด่วนเลิกสุรา” ครั้งที่2 ศูนย์ปรึกษาปัญหาสุรา [คู่มือ] /วนิดาการพิมพ์
วิธีเลิกเหล้า โดยพบแพทย์
เป็นการเข้าปรึกษาเรื่องการบำบัดผู้ติดสุรา ในโรงพยาบาลแผนกจิตเวช หรือแผนกอื่น ๆที่รับการบำบัด รวมทั้งศูนย์หรือสถานบำบัดสุราต่าง ๆ เช่น ศูนย์บำบัดยาเสพติด DAY ONE REHABILITATION CENTER
ขั้นตอนการบำบัดโดยแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ
1. ขั้นเตรียมการบำบัด ในขั้นนี้ แพทย์จะทำการตรวจประเมินสุขภาพให้ความรู้ สร้างแรงจูงใจให้ผู้ป่วยเลิกสุรา และทำความเข้าใจเกี่ยวกับการบำบัด
2. ขั้นตอนถอนพิษสุรา ในขั้นนี้เป็นการช่วยหยุดสุราเองต้น ช่วยบรรเทาอาการถอน โดยให้ยาชดเชย และป้องกันอาการถอนรุนแรง ใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ ในบางรายแพทย์อาจจำเป็นต้องรับผู้ป่วยเข้าถอนพิษในโรงพยาบาล เพื่อติดตามอาการใกล้ชิด และให้ความช่วยเหลืออย่างทันท่วงที
3. ขั้นฟื้นฟูสมรรถภาพ ในขั้นนี้เป็นการช่วยให้ผู้ป่วยหยุดสุราต่อเนื่องช่วยให้ผู้ป่วยทนต่ออาการอยากสุราได้ ดำรงชีวิตโดยไม่กลับไปดื่มสุรา ปรับตัวกับครอบครัวและสิ่งแวดล้อมได้
4. ขั้นติดตามผล ในขั้นนี้เป็นการติดตามผลการบำบัดรักษาฟื้นฟู และช่วยเหลือให้ผู้ป่วยมีวิถีชีวิตปกติและหยุดสุราได้อย่างต่อเนื่อง ระยะเวลาประมาณ 1-2 ปี
การบำบัดรักษาอาการติดแอลกอฮอล์ประเภทต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น เหล้า เบียร์ ที่ได้ผลดีขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ได้แก่ ผู้ป่วยมีแรงจูงใจในการเลิกสุราโดยเด็ดขาด ผู้ป่วยมารับการบำบัดรักษาอย่างต่อเนื่อง ครอบครัวให้การสนับสนุนและร่วมมือกับแพทย์ ไม่มีอาการทางจิตเวชรุนแรงแทรกซ้อน เป็นต้น กล่าวได้ว่าผู้ที่ต้องการบำบัดอาการติดสุราอาจจะต้องอาศัยกำลังใจจากคนรอบข้าง และปัจจัยแวดล้อมอื่น ๆ ด้วย เพื่อไม่ให้อาการติดสุราเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนมีโอกาสพัฒนาไปเป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง หรือส่งผลต่อสุขภาพด้านอื่น ๆ ในอนาคต
ศูนย์บำบัดยาเสพติดเอกชนอย่าง DAY ONE ก็มีรูปแบบการบำบัดการรักษาที่ยึดแนวการบำบัดแบบองค์รวม เป็นสถานบำบัดยาเสพติดและฟื้นฟูสมรรถภาพสำหรับผู้ที่มีปัญหาจาก แอลกอฮอล์ สารเสพติด และการพนัน เพื่อฟื้นฟูทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสังคม มีการบำบัดด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น การบำบัดความคิดและพฤติกรรม การบำบัดแบบเสริมสร้างแรงจูงใจและครอบครัวบำบัด เพื่อการบำบัดรักษาอย่างครบวงจร รวมถึงการปรับตัวให้เข้ากับสังคม ส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ในการเลิกสุรา สารเสพติดได้ เป็นต้น
สนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
99/1 หมู่ 6 ตำบล ศรีจุฬา อำเภอ เมืองนครนายก จังหวัด นครนายก 26000
02-028-7775
จันทร์ – อาทิตย์: 9.00 -17.00
